Jakie podłoże wybrać do pracy pastelami?
Pastele to pigment zmieszany ze spoiwem — kredą, glinkami lub gipsem. Im mniejsza ilość spoiwa, tym kolor staje się głębszy i bardziej nasycony, a jakość pasteli wyższa. Jednocześnie taki skład sprawia, że technika pastelowa jest z natury nietrwała.
Z tego względu dobór odpowiedniego podłoża ma w malarstwie pastelowym kluczowe znaczenie. Oferta papierów dostępnych w sklepach plastycznych jest szeroka, dlatego warto świadomie dobrać powierzchnię do charakteru pracy i oczekiwanego efektu.
Papier chropowaty
Papier o wyraźnie chropowatej strukturze, zapewnia bardzo dobrą przyczepność pyłu pastelowego. Pozwala to uzyskać intensywną kreskę oraz mocne, nasycone barwy.
Należy jednak pamiętać, że:
- pastele zużywają się szybciej,
- trudniej uzyskać bardzo subtelne przejścia tonalne.
To podłoże dobrze sprawdza się w pracach o zdecydowanym charakterze i wyrazistej fakturze.
Papiery czerpane żeberkowe
Papier czerpany o żeberkowej, średnio chropowatej powierzchni zapewnia dobrą przyczepność pastelowego pyłu, jednocześnie pozwalając na większą kontrolę nad kreską niż papiery bardzo szorstkie.
Doskonale sprawdza się także w technikach suchych, takich jak:
węgiel,
kreda,
rysunek mieszany.
Papier welurowy
Charakterystyczna, włoskowata powierzchnia papieru welurowego umożliwia uzyskanie delikatnych przejść kolorystycznych i efektów zanikania barw, typowych dla malarstwa pastelowego.
Należy jednak zachować ostrożność:
- zbyt mocny nacisk może uszkodzić powierzchnię,
- trudno nanosić wiele warstw.
Efektem jest rysunek lekki, miękki w odbiorze, o umiarkowanym nasyceniu kolorów.
Papiery barwione
Papiery do pasteli występują w szerokiej gamie kolorystycznej. Wynika to z faktu, że malarstwo pastelowe często lepiej prezentuje się na tle innym niż białe — zarówno na barwach pełnych, jak i złamanych.
Wielu twórców decyduje się na samodzielne barwienie papieru, co pozwala uzyskać indywidualne efekty. Do tego celu doskonale nadaje się papier akwarelowy, barwiony:
- akwarelą,
- gwaszem,
- przy użyciu gąbek lub pędzli.
Barwienie papieru i eksperymenty
Interesujące efekty można uzyskać, stosując:
- farby w aerozolu,
- herbatę ekspresową,
- resztki pałeczek pasteli rozcierane wilgotną gąbką.
Ulotność i przypadkowość tych metod dobrze współgrają z charakterem malarstwa pastelowego.
Podłoża nietypowe
Niektórzy artyści sięgają po niestandardowe rozwiązania, takie jak:
- zagruntowane deski,
- płyty oklejone muślinem.
Indywidualnie przygotowane podłoża pozwalają podkreślić autorski charakter pracy i wydobyć specyficzne właściwości pasteli.
Utrwalenie pracy pastelowej
Niezależnie od rodzaju zastosowanego podłoża, prace wykonane pastelami należy utrwalać specjalnymi fiksatywami przeznaczonymi do techniki pastelowej. Tylko one pozwalają zachować delikatną strukturę rysunku bez utraty intensywności koloru.
